|
|
 |
|
| |
Dulqaadka M/Daahir iyo daan
daansiga haatuf oo aan odhanba karo waa Xaartuf..April,20,2009
Waxaa wax laga yaaq yaakhsooda ah lagana damqado ah
hadaladaa foosha xunee kasoo baxa ama lagu soo qoro
jariidada haatuf oo aad moodo inay ku fiicnayd (xaar
tuf) waayo waxay ay soo qorayso ayaa leh sifahaasi
Jaraaidkan waxaad moodaaba inay iska leeyihiin
labadan xisbi mucaarid ee lagu sheego xisbiyada
qaranka iyagana la odhan laba xisbi (qudhun)iyagana
sifahooga ayaa sidaasi manta noqday mar hadayna
umada ku tawjiihinayn tusta tosan ee had iyo jeer ay
ugu baxayso rabshada xaqdhawr la aanta umada wax
qabsatay ee ubaahan in wanaaga la tuso oo ay ugu
horayso in lagu dar dar galiyo nabada iyo wada
noolaashaha umada mase aha in dadkii wax loo
dhiibtay la caayo maalin kasta taasina waxay
horseeday fowdo iyo kala danbayn la aan mar hadii la
isku ixtiraami waayo madax iyo shicib.
Hana ogaadan dadka ku doodaya Daahir um qalmo
madaxwayne qofkan umada madaxa looga dhigayo xaga
samada ayaa horta laga soo ansixiyaa inaga
dooranaynana ficil uunbaan la nimaadnaa markaa
Daahir 4milyan ee reer soomali land ayaa laga
doortay waana mutaystay isaga ayaana ala kala
xisaabtami doona xilkii uu ku shafray hadii uu
toosiyay iyo hadii uu qaloociyayba sidaasi darted
inaan had iyo jeer aan ku hadaadaqno oo an ku
wareerno maaha sideebuu inoo xukumi nin dawladii
siyaad ahaa, nin gobalkaa kasoo jeeda waa la iniiga
sharaf badan yahay waxaasina waynu soo dhaafnay
waana la ilaaway ninkase maaanta jaraaidka waxaasi
ku qoraya ayaa ah inaan ladooran dalkana laga
mustaafiriyo waayo umad dhan oo walaalo ah ayuu
galaafanayaa xumaana kala dhax dhigayaa waa in aynu
sidaasi u ogaano haday daacad inaga tahay dawlada
aan sheganaynayono
Waxaan madaxwaynahana leeyahay M/wayane waad ku
mahadsantahay dulqaadka Allah kusiiyay ee aad
muujisay ee aanad ka xaan qaadan ku cadhaysan iyo ku
iska jibaysanba dulqaadkaasina waa waxa xilka
laguugu dhiibay wax yar oo faro ku tirisa mooyee
umada reer soomaliland maanta way kuu ogtahay
kaagana mahadnaqaysa wadanka horumarka aad ka
gaadhsiisay siyaasada dibada, tan gudahana ee xaga
dhaqaalaha ha u baadnaatee ee dadku ka cabanayaan
dadku horta ha o gaadaan in nimcadu ay xaga samada
ku xidhantahay Ilaahoogana ha unoqdaan inay cidkale
wax ka sugaan maaha adigana lagugu fadeexeeyo iyagu
hadii ay la yimaadaan wax qabsi dawladuna in ay wax
laqabato ayay ahaan lahayd hadiise dadkiiba fadhi
kudirir noqdeen oo dhamaan la wada doonaayo
kursigasi madaxwayne ku fadhiyo sidaasi uunbaan jaah
wareer ugu jirayna kursiganina inama wada qaadi
karaayo kolay midkeen uunbaa ku fadhiisanaaya ka mid
ah 4milyan ee rer somalilan kaasina inaan is
garabtaagno wuxuu ku toosan yahay ku hambalyayno
wuxuu ku qaldanyahay si sharciga waafaqsan loogu
sheego mase aha in loola dhaqmo si ka doqonimo iyo
qayri masuulnimo ku jirto.
Hadaan dib ugu yar noqdo xagaynu wanaaga ka gaadhnay
waqtiyadii doorashoyinkeenii hore waxaan xasuustaa 3
sedexdaa doorashaba waxaan u codayn jiray g/xisbiga
kulmiya aniga oo ah nin reer awdala m/daahir tolkii
ah waliba inaadeerkiiya
Waxa sidaydookale isna ahaa nin reer burca ah oo
siilanyo inaadeerkii ahaa daahirna ukambaynaynaayay
ama taageersanaa aadbaan walaahi u farxay waayo
waxaan ku farxay anoo kasoo horjeeda inaadeerkay
taageersana ninkaasi reer burco ah iyo isaga oo ka
soo horjeeda inaadeerkii siilaanyo dooranaayana m/daahir
Maantase waxaad mooda inuu siilaanyo xisbigii
kadhigay reer anaguna hadaan nahay dhalinyardii
taageersanayd awal waanu kala noqonay xisbigaa umadu
udhantahay ayaanan ku biirnay anaga oo anan u eegayn
reer maantase ah xisbiga kali ee jecel in dadku
nabad iyo walaaltinimo lagu wada daganaado.
Silaanyase wuxuu bilaabay kala faquuq kala dheerayn
isaga iyo jaraa idka afka dheerle ee aan u bixinay (xaar
tuf)iyo labada xisbi qaran lagu shegay ee iyaguna ah
labada(xisbi qaswade)
Maaalmahana wad ogtiihiin inay jadwal soo sameyeen
ay ku sheegayaan mudada ay afkooga ka yidhaahdeen
daahir ayay kaga egtahay madaxwaynana uma aqoon
sanayno Allaan inigu dharshee ma fawdo abuurbaa mise
waa maslaxad markuu maamulkii meesha ka baxo wax
badalana lahayn maxaad ku qiimayn kartaan?
Jawaabtu waxay u taalaa umada nabada iyo horumarka
jecel nabada wada noolaashaha wax wada qabsiga
By/Abiib Sheikh Maxamuud
Amouud university, Borama, Somaliland
|
|
|
