Ciisuhu
Ciisaha Miyuu Dilayaa.by Sigad
(Reer Awdaloow Kubad dhagaxaa idin dhextaala ee
kaalaya nagala soo qaybgala kubada dhabta ah)
Mar-13-2008
Waqtigii Ugaas Nuur
Allaha unaxariistee uu katalinayay jiida
Gadabuursigu dago iyo nawaaxigeeda ayaa waxa
dhacaday in sanad waqtiyadaa ka mid ahaa u
dagaal dhexmaray dadka dariska iyo walaalaha ah
ee ku kala abtirsada Ciise iyo Gadabuursiga.
Hadaba aniga oo ayna ujeedaddaydu ahayn in aan
aflagaadeeyo Ciise oo ah dad aan aad ujecelahay
qaraabo badan iyo ehelbadana aan ku leehay ayaan
hadana jeclahay in aan ciwaanka maqaalkan
macneeyo intaanan ugalin ujeedada iyo murtida uu
xambaarsanyahay.
Kaartadii Dagaalkii Ciisaha iyo Gadabuursiga
Waqtiyadii uu ugaas nuur talada Gadabuursiga
hayay waqti kamida ayaa waxa dhacday in uu Ciise
goostay in uu gadabuursi weerar ku qaado iyada
oo ay waqtiyadaa aad udhib yarayd in si dhayal
ah la iskugu duulo iyada oo aanay jirin wax wayn
ama arin laysku hayaayi.
Hadaba waqtigan isaga ah ee uu Ciisuhu goostay
in uu ku duulo Gadabuursi ayaa ahayd waqti
Gadabuursiga ay abaaro ba,ani aad u naafeeyeen,
sidaa daraadeedna aanay is difaaci karayn.
Hadaba markii uu Gadabuursigii ogaaday in maanta
ciise warmihiisii iyo fardihiisii oo kooraysan
uu ku soo jiheeyay cara gadabuursi, ayuu ugaas
Nuur ergo udiray dhigiisii oo ahaa ugaaskii
Ciise oo ay waliba habra wadaag ahayeen. Laakiin
nasiibdaro ugaaska Ciise oo cadho hore iyo
miidhooyin hore tirsanayay ayaa wuxu ugu soo
jawaabay habrawadaagii diidmo qayaxan iyo waliba
erayo cadho ka muuqato.
Dabadeeed sidiibuu Ciidankii ciise ku soo duulay.
Gadabuusi isku yaac yaac inba dhan u carartay
rag talo raadi qaar caarare oo cagta wax kadaye,
baxsad iyo baqe la kala yaac.
Hadaba iyada oo ay xaaladu ku ciirsantahay
reerihii Gadabuursi ayuu nin reerhii gadabuursi
ka mid ihi iskii isku xilqaamay, dabadeedna isga
oo naftiisii huray ayuu sahan ubaxay.
Kadibna markuu indha indheeyay colkii ee uu
sheedaha ka eeg eegay ayaa wax usoo baxday
meesha uu colku goldoloolo ku leeyahay taasina
waxay noqotay iyada oo uu colku badi awgeed anu
isba garanayn iskuna dhex laaqan yahy.
Ninkii naftii huraha ahaa wuxu goostay in uu
colkaba dhexgalo, waanu ku guulaystay afar caana
maal ayuuna xoolihii gadabuursiga ee ay iska
guranayeen lacunayay.
Dabadeed soo laabay waana lawaraystay wuxuna ku
taliyay sidan
Wuxuyidhi ninkii naftii hure colka waa in kaarto
loo dago kaartadiina anaa haya ee 40 nin oo
hubaysan ha la isiiyo. Kaartada noo sheeg ayaa
lagu yidhi ilayn 40 nin oo iska kaa raacya
iyagoon ogayn meesha ay usocdaan majiraane.
Ninkii naftii hure wuxu u sheegay in aan colka
soo duulay cudud la iskaga celin karayn ee
kaarto iyo iyaga oo la siyaasadeeyo uun la
iskaga dhicin karo.
Wuxuna usheegay in colku badi awadeed anu isba
wada garanayn oo waliba uu isku dhex laaqanyahay,
iyadoo waliba qolaba mar duurka galayso si ay
xoolo usoo dhacaan dabadeedna ay ku soo dhex
noqonayaan colka iyagoon cidba ufiirsan.
Hadaba maadaabay sidaa tahay buu yidhi ninkii
Naftii hure waa in la helaa afartan nin oo
naftood hurayaal ah oo colka ka dhex toosta si
uu colka laftiisu iskugu jeesto.
Afartankii nin oo warmahoodii wata ayaa sidii
colkii ku dhexgalay dabadeed saqdiidhexe siday
balantu ahayd ayuu ninba ninkii ku xigay waranka
ka taagay, dadbadeed colkii Ciise oo
jaahwareersan ayaa isku jeestay oo ninba ninkii
ku xigay ayuu waranka la beegsaday waxana ka
dhacday CIISHU CIISAHA MUUDILAYAA. Iyagoo sidii
isku haysta ayuu Gadabuursi wuxii uu ciidan heli
karayay isna dusha kaga keenay sidiibuuna Ciise
ku jabay maalintaa, kaartadii naftii hurana
sidaasay ku shaqaysay.
Anigoon hadalka sii badin ujeedada maqaalka
hadaan udhaadhoco soona koobo Gadabuursi maanta
waa lagu dhexjiraa dadkan wax soo qoraya ee
maanta Gadabuursi kala saaray kuwii u horeeyay
ee bilaabay waxan aaminsanahay in aanay
Gadabuursiba ahayn laakiin maanta dhamaanteen
inagoon hubsanba kubadan la inoo laagay in ay
dhagax tahay iyo in ay caag tahay ayaan
dhamaanteen garoonka isku daadinay waxana run
ahaantii wada ciyaaraynaa kubad dhagax ah.
Waxa kuu cadaynaya in la inagu dhex jiro, iyada
oo Gadbuursi oo dhanba minority lagu tilmaamo,
ayaad arkaysaa dadka qaar reer awdal sheeganaya
oo leh ninka WARAQA ama dixda Harowo dagani reer
awdal manoqonkaro. Iyo qaar ku doodaya oo
aaminsan in Gadabuursi waligoodba iyagu u talin
jireen xaqna uleeyihiin in ay utaliyaan.
waxa jirtay barya dhawayd in ay dadka reer awdal
baraarugeen oo dadka wax qoraayi isku mawqif ka
ahaayeen arimaha ay ka midka yihiin sad qaybsiga
xaqdarada ku dhisan ee soomaliland ka jira iyo
arimaha SNM iyo sida anay ururkaasi uga mid
noqon karin qaranka. Laakiin nasiibdaro cadawga
reer Awdal wuxu inoo dagay kaartadii CIISUHU
CIISAHA MUU DILAYAA iyaga oo inoo adeegsaday
aladaha internetka oo u sahlay in ay kubad dhaga
in dhexdhigaan.
hadaba dhamaanteen inaga oo aanan iskaba hubsan
ayaa waxa dhacday in ay beel walba meel difaac
ka gasho iyaga oo qaarna weerar udiraya. Hadaba
anigan idinla hadlaya oo bari dhexdiiya ku
sikaday in aan lambar 9 qaato midigta ka ciyaaro
layaa waxa dhacday markii u horaysay ee aan
laaday kubada garoonka dhextaala in aan ogaaday
inay dhaxtahay.
Laakiin dadka qaar baanan ogaanin oo wali
laadaya kubadii dagaxii ee la dhexdhigay.
Hadaba waxan ku soo gaba gabaynayaa walaalyaal
Awdal waa dalkeenii dhamaanteena waan dhcanayahy
goolalna iskagama dhalin karno kubad dhaxa ee
inaga uunbaa ku jajabayna markaan jajabnana
waxaba iska celinkarimayno markaa intiina wali
laf laf iyo meelo hoose ku wareersanoow kubad
dhaxaad isku lag lagaysaane kaalaya oo nagala
qaybgala kubada dhabta ah, ee aan la ciyaarayno
kooxaha shisheeye.
Waxana cadaymo inoogu filan in la inagu dhexjiro
iyo in dadka qaar labadalay inaanay dadka ka
hadla sadqaybsiga AWDAL kajirayi aanay ka hadal
sadqaybsiga xaaraanta iyo dhaca kudhisan ee
hargeiysa kajira.
Kaba sii darane qaar reer awdalaa ku odhanaya
waxii laga soo dagaalamay, kalmadaa lafteeduna
meesha ay katimid waan wada ognahay.
Gabagabadii iyo gunaanadkiina walaalkaa waxa
wanaagsan baa lala jecladaaye anigoon duudsiyayn
wanaagna ka wada ninkii naftiihure ee kaartada
dagay wuxu ahaa nin ABRAYN SICIIDA ah.
Ciisana uma aan jeedin ee waasheeko guud oo aan
yaraantii maqli jiray run iyo been mid aytahayna
ma ogi ee yaan la iqoonsan
Cabdale Farah Sigad
|
